Phẫu thuật bằng robot tại Bệnh viện Bình Dân về ghép tạng
Ghép đa tạng, domino – Bước phát triển về trình độ chuyên môn
Từ việc thực hiện ghép từng cơ quan riêng lẻ đến triển khai những kỹ thuật phức tạp hơn như ghép đa tạng và ghép tạng domino, chuyên ngành ghép tạng Việt Nam đang ghi nhận những bước phát triển đáng chú ý.
Theo thông tin từ Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), cả nước hiện có 34 trung tâm ghép tạng, có khả năng thực hiện ghép tim, gan, phổi, thận và giác mạc.
Đáng chú ý, Việt Nam không chỉ thực hiện ghép từng tạng riêng lẻ mà còn làm chủ kỹ thuật ghép đa tạng, ghép tạng domino. Theo đánh giá của TS.BS. Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), năng lực triển khai những kỹ thuật này đã đạt trình độ không thua kém các trung tâm ghép tạng hàng đầu thế giới.
Ghép đa tạng là hình thức ghép từ hai cơ quan trở lên cho cùng một người bệnh trong những trường hợp có chỉ định phù hợp. So với ghép một tạng, phương pháp này đặt ra yêu cầu cao hơn về lựa chọn người bệnh, đánh giá nguồn tạng, tổ chức phẫu thuật và kiểm soát biến chứng.
Trong khi đó, ghép tạng domino là hình thức đặc biệt, trong đó cơ quan được lấy ra từ một người đang nhận tạng ghép có thể tiếp tục được sử dụng để ghép cho người bệnh khác nếu đáp ứng những tiêu chuẩn chuyên môn nghiêm ngặt.
Khả năng triển khai những phương pháp này không chỉ phụ thuộc vào kỹ năng phẫu thuật mà còn đòi hỏi sự phối hợp giữa nhiều ê-kíp, hệ thống điều phối tạng và năng lực xử lý các tình huống phức tạp.
Đây cũng là biểu hiện của sự phát triển chuyên ngành ghép tạng, từ chỗ tiếp cận những kỹ thuật điều trị tiên tiến đến khả năng thực hiện các phương pháp có yêu cầu chuyên môn ngày càng cao.
Công trình ghép gan và ý nghĩa của Giải thưởng Hồ Chí Minh
Trong bức tranh phát triển chung của chuyên ngành ghép tạng, ghép gan là một trong những lĩnh vực có yêu cầu cao về kỹ thuật và tổ chức điều trị.
Công trình “Ứng dụng, phát triển và chuyển giao thành công kỹ thuật ghép gan góp phần nâng cao vị thế của chuyên ngành ghép tạng Việt Nam” hướng đến việc ứng dụng, phát triển và chuyển giao kỹ thuật ghép gan, một lĩnh vực có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng điều trị những bệnh lý gan nặng và sự phát triển của chuyên ngành ghép tạng Việt Nam.
Việc đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đặt công trình trong quá trình xem xét, đánh giá theo những tiêu chuẩn cao về giá trị khoa học, công nghệ và hiệu quả thực tiễn.
Theo Điều 10 Nghị định số 18/2024/NĐ-CP của Chính phủ, công trình ứng dụng công nghệ được xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh phải đặc biệt xuất sắc, có giá trị rất cao về công nghệ, có tác dụng lớn phục vụ sự nghiệp cách mạng, ảnh hưởng rộng lớn và lâu dài trong đời sống nhân dân, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, khoa học và công nghệ của đất nước.
Những tiêu chuẩn này cho thấy Giải thưởng Hồ Chí Minh không chỉ ghi nhận một thành tựu kỹ thuật mà còn đề cao tính sáng tạo, giá trị ứng dụng và những đóng góp có tầm ảnh hưởng lâu dài.
Đối với công trình ghép gan gắn, kết quả nghiên cứu, phát triển kỹ thuật và chuyển giao cần được đánh giá trên cơ sở hồ sơ khoa học, những minh chứng về hiệu quả thực tế và đóng góp cụ thể đối với chuyên ngành.
Ở phạm vi toàn ngành, sự phát triển từ ghép đơn tạng đến ghép đa tạng và ghép tạng domino đang mở rộng khả năng điều trị những trường hợp bệnh lý phức tạp. Tuy nhiên, đây là thành tựu chung của các cơ sở y tế Việt Nam, không phải những kết quả riêng đã được xác nhận của công trình ghép gan nêu trên.
Sự phát triển của chuyên ngành cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hệ thống hiến, lấy, điều phối và ghép tạng, bảo đảm chất lượng điều trị và quyền lợi của người bệnh.
Từ những bước tiến trong ghép tạng đến các công trình nghiên cứu được xem xét trao giải thưởng khoa học cấp Nhà nước, có thể thấy khoa học, công nghệ ngày càng giữ vai trò quan trọng trong nâng cao năng lực y học Việt Nam.
