Trợ lý ảo, robot tự hành, UAV, 5G, AI camera và mạng blockchain là các sản phẩm công nghệ chiến lược được Chính phủ ưu tiên triển khai ngay.
Thủ tướng vừa phê duyệt Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên triển khai ngay.
Chương trình tập trung vào sáu sản phẩm công nghệ chiến lược, gồm: mô hình ngôn ngữ lớn và trợ lý ảo tiếng Việt; AI camera xử lý tại biên; robot di động tự hành; hệ thống và thiết bị mạng di động 5G; hạ tầng mạng blockchain cùng các lớp ứng dụng truy xuất nguồn gốc, tài sản mã hóa; thiết bị bay không người lái (UAV).
Đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu làm chủ các công nghệ lõi và công nghệ chiến lược, tạo ra các sản phẩm có tỷ lệ nội địa hóa cao, thay thế nhập khẩu và tiến tới xuất khẩu. Chương trình còn hướng tới việc hình thành một số ngành công nghiệp chiến lược, có năng lực cạnh tranh quốc tế, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế và bảo đảm tự chủ công nghệ quốc gia.
Một trong những mục tiêu cụ thể là phát triển các sản phẩm đáp ứng 30% thị trường trong nước và xuất khẩu ra nước ngoài. Chương trình cũng đặt mục tiêu hỗ trợ 30 doanh nghiệp và 10 viện nghiên cứu, trường đại học tham gia phát triển công nghệ lõi, sản phẩm công nghệ chiến lược.
Chính phủ hướng tới hình thành ít nhất ba ngành công nghiệp chiến lược, tạo ra các dòng sản phẩm và dịch vụ mới có giá trị gia tăng cao. Các sản phẩm được phát triển phải đạt tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa tối thiểu 60% trong giá bán và 40% trong giá thành, đồng thời làm chủ ít nhất 80% công nghệ lõi.
Về trình độ công nghệ, kết quả các nhiệm vụ phải được công bố trên các tạp chí khoa học thuộc danh mục được tính điểm của Hội đồng Giáo sư Nhà nước. Tối thiểu 60% nhiệm vụ có đơn yêu cầu bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ được chấp nhận. Việt Nam cũng đặt mục tiêu hình thành 10 nhóm nghiên cứu mạnh có sự tham gia của doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học.
Về chỉ tiêu thương mại hóa, tối thiểu 80% nhiệm vụ phải có kết quả được đưa vào sản xuất, kinh doanh hoặc thương mại hóa. Ngoài ra, ít nhất 10% nhiệm vụ nghiên cứu công nghệ có thể ứng dụng trong cả lĩnh vực dân dụng và quốc phòng, an ninh.
Robot VinMotion do doanh nghiệp trong nước phát triển, trưng bày tại triển lãm SemiExpo 2025. Ảnh: Trọng Đạt
Sáu sản phẩm nêu trên, rút gọn từ danh mục 35 sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên, được Thủ tướng ký ban hành hồi tháng 6. Đây cũng là sáu sản phẩm công nghệ chiến lược được Bộ Khoa học và Công nghệ lấy ý kiến và đề xuất triển khai hồi cuối tháng 10/2025.
Trước đó, khái niệm "công nghệ chiến lược" lần đầu được nêu trong Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và sau đó được thể chế hóa trong Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Ông Nguyễn Phú Hùng, Vụ trưởng Khoa học, kỹ thuật và công nghệ, cho biết công nghệ chiến lược là các công nghệ lõi có vai trò then chốt trong bảo đảm an ninh và tạo đột phá phát triển kinh tế. Khảo sát của Bộ Khoa học và Công nghệ cho thấy, nhiều viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp trong nước đã "bước đầu tham gia cuộc chơi", tạo ra sản phẩm như robot, chip bán dẫn, UAV.
Trong các buổi làm việc trước đó, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng nhiều lần nhấn mạnh định hướng mới của Việt Nam, chuyển từ một quốc gia sử dụng công nghệ sang làm chủ công nghệ chiến lược. Cách làm của Việt Nam là từ chiến lược, bài toán quốc gia, dần hình thành ra sản phẩm chiến lược, tiếp đến làm chủ công nghệ qua sản phẩm rồi quay lại bắt đầu nghiên cứu khoa học.
