Quy tắc ứng xử trên mạng: 'Bất đắc dĩ lắm mới phải dùng đến giải pháp đau lòng là xử lý hình sự'

Ngày 22/5, tại TPHCM, Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) đã tổ chức Hội nghị phổ biến Bộ Quy tắc ứng xử văn hoá trên môi trường số, công bố sáng kiến “Chung tay xây dựng môi trường văn hoá trên mạng” và ra mắt Cổng thông tin điện tử và cơ sở dữ liệu về nhà sáng tạo nội dung số và quảng cáo trực tuyến Việt Nam.

Phát biểu khai mạc, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử, cho biết trong thời gian trước đây lúc đó là Bộ Thông tin và Truyền thông với đầu mối là Cục cũng đã triển khai Bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội.

Tuy nhiên, qua quá trình 7 năm thực hiện Cục thấy rằng nếu chỉ ban hành Bộ quy tắc không thì rất khó đạt được hiệu quả khi áp dụng trong thực tiễn đời sống.

Rút kinh nghiệm từ cách làm trước đây, thêm vào kinh nghiệm thành công trong việc triển khai Whitelist và Blacklist rất hiệu quả về việc chọn lọc các trang tin có đăng ký, cam kết tuân thủ pháp luật để đưa vào danh sách khuyến khích quảng cáo; Cục nhận thấy rằng xây dựng môi trường văn hoá trên mạng thực chất là kêu gọi mọi người cùng cam kết và đồng hành một cách mạnh mẽ hơn nên cho ra đời Bộ Quy tắc văn hoá ứng xử văn hoá trên môi trường số.

Đặc biệt, với việc đưa ra sáng kiến “Chung tay xây dựng môi trường văn hoá trên mạng”, đã nhận được rất nhiều sự ủng hộ, các đơn vị được mời tham gia phản hồi rất ấn tượng, nhiều đơn vị còn xin đăng ký để tham gia.

Một trong những vấn đề nhức nhối trong các năm qua, theo ông Lê Quang Tự Do, đó chính là quảng cáo trực tuyến trên mạng.

Kể từ khi Cục Quản lý phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử được giao chủ trì thực hiện chức năng quản lý quảng cáo trên mạng đã tập hợp, kết nối được gần như đầy đủ các nhãn hàng lớn, các đại lý quảng cáo lớn nhất Việt Nam, để triển triển khai các quy định của pháp luật cũng như các sáng kiến liên quan đến quảng cáo trên mạng.

Tuy nhiên, ông Do cho biết, quảng cáo trên mạng hiện đang ở giai đoạn cực kỳ khó khăn, đơn cử năm 2025 đã có nhiều KOL, KOC, người nổi tiếng có liên quan đến hoạt động quảng cáo trên mạng vướng phải các vi phạm và bị xử lý trên mạng, mà dân trong ngành còn gọi là năm “thanh lọc”.

Theo Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử, năm nay còn khó khăn hơn khi không chỉ quảng cáo sai sự thật và các quảng cáo liên quan đến bản quyền, vấn đề trình diễn vi phạm bản quyền… thậm chí còn bị xử lý hình sự.

Năm nay quản lý các hoạt động tên mạng đang phát triển lên một mức độ mới, nó truyền đi thông điệp của Đảng và Chính phủ là làm sao để đưa tất cả các hoạt động liên quan đến quảng cáo, nghệ thuật biểu diễn, KOLs, hoạt động trên mạng đi vào khuôn khổ pháp luật.

“Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử muốn triển khai đồng bộ các giải pháp, bất đắc dĩ lắm mới phải dùng đến giải pháp rất đau lòng là xử lý hình sự”, ông Do chia sẻ.

Theo ông Do, ở đây quan trọng là nâng cao nhận thức của các nhóm đối tượng mà có liên quan đến lĩnh vực này để chúng ta phòng tránh, tự giác, cùng nhau xây dựng môi trường lành mạnh, không để điều đáng tiếc xảy ra.

Về Bộ Quy tắc ứng xử văn hoá trên môi trường số, bên cạnh các nguyên tắc ứng xử chung, Bộ Quy tắc thiết kế chuẩn mực ứng xử đối với từng nhóm đối tượng cụ thể, tập trung với bốn nguyên tắc căn bản ứng xử nền tảng trên môi trường số gồm: Tuân thủ pháp luật; Ứng xử văn minh; Tôn trọng sự khác biệt; Có trách nhiệm với nội dung chia sẻ.

Đây được xem là các nguyên tắc cốt lõi nhằm xây dựng văn hóa ứng xử tích cực trên không gian mạng, không chỉ đối với cá nhân sử dụng mạng xã hội mà còn đối với cộng đồng sáng tạo nội dung, người có ảnh hưởng, doanh nghiệp và các nền tảng số.

Cũng tại Hội nghị, Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử chính thức ra mắt Cổng thông tin điện tử và cơ sở dữ liệu về nhà sáng tạo nội dung số và quảng cáo trực tuyến Việt Nam.

Cổng thông tin được xây dựng nhằm kết nối, cập nhật dữ liệu, hỗ trợ minh bạch hóa hoạt động của hệ sinh thái KOL/KOC, quảng cáo số và sáng tạo nội dung tại Việt Nam; đồng thời góp phần hỗ trợ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng trong việc xây dựng môi trường truyền thông số chuyên nghiệp, an toàn và phát triển bền vững.