Thống nhất về nhận thức và hành động
Nghị quyết 57 góp phần “đánh thức” hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam. Xin ông cho biết quan điểm của ông về nhận định này ạ?
Giám đốc NIC Vũ Quốc Huy: Tôi cho rằng rằng Nghị quyết 57 đã tạo ra một cú hích rất quan trọng cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam nói chung và cho hoạt động của NIC nói riêng. Nghị quyết đã khẳng định rất rõ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng chiến lược của quốc gia. Đây là nền tảng chính sách rất quan trọng để các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và các chủ thể trong hệ sinh thái có sự thống nhất về nhận thức và hành động.
Đối với NIC, Nghị quyết 57 tạo điều kiện để Trung tâm phát huy rõ hơn vai trò là hạt nhân kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. Thời gian qua, với tinh thần của Nghị quyết, NIC đã thúc đẩy mạnh mẽ nhiều chương trình hợp tác giữa Nhà nước – doanh nghiệp – trường đại học – quỹ đầu tư – tập đoàn công nghệ toàn cầu.
Đặc biệt, ngày càng có nhiều tập đoàn công nghệ lớn như NVIDIA, Google, Meta, Qualcomm, Intel, Samsung, ASML, Dassault Systems lựa chọn đồng hành cùng NIC trong các chương trình phát triển nhân lực, hỗ trợ doanh nghiệp, nghiên cứu, phát triển, hình thành các trung tâm xuất sắc (CoE), trung tâm R&D. Điều này cho thấy niềm tin của khu vực tư nhân và các đối tác quốc tế vào định hướng phát triển đổi mới sáng tạo của Việt Nam đang được củng cố mạnh mẽ.
Một trong những điểm rất quan trọng của Nghị quyết 57 là yêu cầu khơi thông và huy động hiệu quả các nguồn lực cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, đặc biệt là nguồn lực từ khu vực tư nhân. Trên tinh thần đó, NIC đang tích cực đóng vai trò cầu nối giữa các quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ và các nhà sáng lập đổi mới sáng tạo.
Sắp tới đây, Diễn đàn Đầu tư đổi mới sáng tạo Việt Nam (VIPC) 2026 sẽ diễn ra vào ngày 28/5 tại TPHCM. Sự kiện kết nối hàng trăm quỹ đầu tư và tổ chức tài chính trong nước, quốc tế với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam, qua đó góp phần thu hút nguồn vốn tư nhân cho các doanh nghiệp công nghệ và startup có tiềm năng tăng trưởng.
Có thể nói, Nghị quyết 57 không chỉ tạo ra động lực về chính sách, mà còn là kim chỉ nam về tư duy phát triển mới cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam - nơi NIC có điều kiện thuận lợi hơn để phát huy vai trò dẫn dắt, kết nối và thúc đẩy hợp tác giữa các thành phần trong hệ sinh thái.
Nền tảng kết nối và đồng kiến tạo giữa các chủ thể trong hệ sinh thái
Thưa ông, Nghị quyết 57 xác định liên kết giữa Nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp là cơ chế cốt lõi nhằm rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và thị trường. Với vai trò, chức năng và vị thế của NIC, Trung tâm làm gì để cơ chế liên kết này phát huy hiệu quả, đưa nghiên cứu và nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao đến gần hơn với “bài toán” thực tế của doanh nghiệp, thị trường và nền kinh tế?
Giám đốc NIC Vũ Quốc Huy: Một trong những “điểm nghẽn” lớn của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam trong nhiều năm qua là khoảng cách giữa nghiên cứu, đào tạo và nhu cầu thực tiễn của thị trường. Nghị quyết 57 đã chỉ ra cần hình thành cơ chế liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp để giải quyết vấn đề này.
NIC không chỉ là nơi hỗ trợ startup hay thu hút doanh nghiệp công nghệ, mà còn là nền tảng kết nối và đồng kiến tạo giữa các chủ thể trong hệ sinh thái. Hiện nay, NIC đang tập trung vào một số nhóm giải pháp trọng tâm.
Thứ nhất, chúng tôi kết nối trực tiếp doanh nghiệp với các trường đại học, viện nghiên cứu. Với vai trò là nền tảng kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, NIC đang tạo lập các không gian hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp thông qua việc phát triển các phòng lab, trung tâm nghiên cứu ứng dụng, chương trình thực tập, đào tạo và nghiên cứu.
Mới đây, NIC hợp tác cùng Trường Đại học Thăng Long đưa AI Lab vào hoạt động ngay tại NIC Hòa Lạc với sự chứng kiến của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng. Đây không chỉ là một phòng thí nghiệm AI đơn thuần, mà là mô hình gắn đào tạo, nghiên cứu ứng dụng và doanh nghiệp ngay trong trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. Thông qua mô hình này, sinh viên được tiếp cận trực tiếp với các bài toán thực tiễn của doanh nghiệp, làm việc trong môi trường có sự hiện diện của các tập đoàn công nghệ lớn như Google, NVIDIA, Meta, Viettel, FPT, VNPT…, từ đó rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu của thị trường lao động công nghệ cao.
NIC kỳ vọng sẽ tiếp tục nhân rộng các mô hình AI Lab, Innovation Lab và không gian nghiên cứu ứng dụng tương tự với nhiều trường đại học khác, qua đó hình thành mạng lưới đào tạo – nghiên cứu – đổi mới sáng tạo gắn chặt với doanh nghiệp và các ngành công nghệ chiến lược của Việt Nam.
Thứ hai, NIC tập trung vào việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực chiến lược. Là đầu mối triển khai Chương trình “Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050”, NIC đang phối hợp với khoảng 30 trường đại học kỹ thuật trên cả nước để đào tạo nhân lực trong các công đoạn thiết kế, đóng gói và kiểm thử vi mạch. Đến nay, chương trình đã hỗ trợ đào tạo cho hơn 5.000 học viên, góp phần hình thành lực lượng nhân sự bước đầu cho ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam.
Bên cạnh đó, NIC tiếp tục mở rộng hợp tác với các tập đoàn công nghệ toàn cầu như Google, Intel, Samsung, NVIDIA, Meta và nhiều đối tác quốc tế khác để triển khai các chương trình đào tạo quy mô lớn trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, chuyển đổi số và công nghệ mới. Thông qua các chương trình này, mỗi năm có khoảng 40.000 suất học bổng và cơ hội đào tạo kỹ năng công nghệ được cung cấp cho sinh viên, kỹ sư và nhân lực trẻ Việt Nam.
NIC cũng đang thúc đẩy hợp tác với nhiều trường đại học hàng đầu thế giới nhằm cung cấp khoảng 1.000 học bổng quốc tế mỗi năm, tạo điều kiện để nhân lực trẻ Việt Nam tiếp cận môi trường đào tạo, nghiên cứu và công nghệ tiên tiến.
Không chỉ tập trung vào đào tạo kỹ năng, NIC hướng tới xây dựng hệ sinh thái phát triển nhân lực công nghệ chất lượng cao gắn chặt với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và định hướng phát triển các ngành công nghệ chiến lược của Việt Nam.
Song song với đó, NIC đã bảo trợ và phát triển Mạng lưới đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp tại các trường đại học, cao đẳng Việt Nam (VNEI) với gần 100 thành viên. Đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo, kết nối sinh viên – giảng viên – doanh nghiệp và lan tỏa văn hóa khởi nghiệp công nghệ trong môi trường đại học.
Thứ ba, NIC hướng tới hình thành môi trường thử nghiệm và hợp tác mở. Cụ thể là các không gian đổi mới sáng tạo mở, nơi doanh nghiệp, startup, nhà khoa học và sinh viên có thể cùng hợp tác phát triển công nghệ, thử nghiệm mô hình mới và chia sẻ nguồn lực.
Chúng tôi cho rằng, chỉ khi nhu cầu công nghệ của doanh nghiệp thực sự trở thành “đầu bài” của nghiên cứu và đào tạo, còn trường đại học trở thành trung tâm tạo ra tri thức gắn với thị trường, thì hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mới phát triển bền vững.
Hợp tác chiều sâu - Tác động thực chất
Với thế mạnh nền tảng, là “cầu nối” mạng lưới đổi mới sáng tạo Việt Nam trên toàn cầu và sự quan tâm, hợp tác của các Tập đoàn công nghệ lớn trong và ngoài nước, NIC sẽ làm gì để ngày càng khẳng định hơn nữa vai trò dẫn dắt hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam?
NIC được thành lập với sứ mệnh trở thành hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam và là cầu nối giữa Việt Nam với mạng lưới công nghệ, đầu tư và tri thức toàn cầu. Trong thời gian tới, NIC sẽ tiếp tục tập trung tăng cường kết nối mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu.
Chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác với các tập đoàn công nghệ, quỹ đầu tư, trường đại học và chuyên gia quốc tế nhằm đưa nguồn lực toàn cầu đến gần hơn với doanh nghiệp và startup Việt Nam. Đồng thời, thúc đẩy kết nối cộng đồng chuyên gia, trí thức và doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài để tham gia sâu hơn vào các chương trình phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo trong nước.
Một định hướng trọng tâm khác là tập trung vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược. NIC ưu tiên thúc đẩy các lĩnh vực có khả năng tạo đột phá cho nền kinh tế như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ xanh, dữ liệu lớn, chuyển đổi số và công nghệ tương lai. Mục tiêu không chỉ là tiếp nhận công nghệ, mà còn từng bước nâng cao năng lực nghiên cứu, thiết kế, phát triển và làm chủ công nghệ tại Việt Nam.
Cùng với đó, chúng tôi sẽ không ngừng nâng cao vai trò điều phối và kết nối hệ sinh thái, đặc biệt là nền tảng kết nối giữa Nhà nước - doanh nghiệp - trường viện - quỹ đầu tư - chuyên gia công nghệ, nhằm tạo ra các chương trình hợp tác có chiều sâu và tác động thực chất.
Chúng tôi tin rằng, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng dựa trên công nghệ và đổi mới sáng tạo, Việt Nam có cơ hội rất lớn để bứt phá nếu biết tận dụng tốt nguồn lực con người, tinh thần đổi mới và sự đồng hành của cộng đồng công nghệ quốc tế.
Minh Ngọc
