Nghị quyết chỉ rõ, để thực hiện mục tiêu này, trong hoàn cảnh tình hình thế giới biến động, phức tạp, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư ngày càng tác động sâu sắc đến mọi mặt cuộc sống, “đẩy mạnh đột phá phát triển công nghiệp quốc phòng, công nghiệp an ninh, tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại” là giải pháp quan trọng.
Thực hiện chủ trương này, thời gian qua, nhiều đơn vị quân đội đã nỗ lực đẩy mạnh công tác nghiên cứu, sáng tạo làm chủ khoa học, công nghệ quân sự, chuyển mạnh từ sử dụng, sửa chữa sang chế tạo các loại trang bị, vũ khí quân sự hiện đại nhằm chủ động đối phó với các hình thái chiến tranh mới.
Viện Thiết kế tàu quân sự thuộc Tổng cục Công nghiệp quốc phòng có nhiệm vụ trọng tâm là thiết kế, đóng mới và cải hoán tàu quân sự, tàu và phương tiện thủy phục vụ nhu cầu dân sinh và xuất khẩu.
Nhận thức sâu sắc yêu cầu tự chủ chiến lược, tự lực, tự cường trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng, đơn vị đã nỗ lực vượt qua khó khăn, từng bước làm chủ công nghệ thiết kế tàu quân sự hiện đại.
Đảng ủy, chỉ huy Viện tập trung lãnh đạo thực hiện tốt khâu đột phá “Nâng cao năng lực nghiên cứu, thiết kế tàu quân sự, tập trung vào các gam tàu chiến đấu”; chú trọng tập trung vào nghiên cứu thiết kế lắp đặt vũ khí, khí tài, tích hợp hệ thống, tạo tiền đề vững chắc khi được giao nhiệm vụ thiết kế tàu chiến đấu.
Viện đã tổ chức triển khai nhiệm vụ thiết kế mô hình tổ thiết kế tàu tập trung; chủ động xây dựng đầu bài, tự tổ chức triển khai thiết kế kỹ thuật một mẫu tàu săn ngầm có lượng giãn nước khoảng 1.200 tấn; mở mới 34 đề tài, nhiệm vụ cấp cơ sở để giải quyết các nút thắt về kỹ thuật trong quá trình thiết kế tàu chiến đấu; chủ động hợp tác nghiên cứu khoa học, kỹ thuật với các đối tác có tiềm năng, thế mạnh trong nước.
Đáng chú ý, Viện đã nghiên cứu, thiết kế thành công phương tiện không người lái mặt nước (USV) với nhiều tính năng thông minh như: Tự nhận diện mục tiêu, kiểm soát tốc độ, ẩn núp tránh sự kiểm soát của tàu địch, quay trở về khi hoàn thành nhiệm vụ…
Hiện nay, Viện tiếp tục nghiên cứu phương tiện không người lái dưới mặt nước (UUV). Đây là một hướng đi quan trọng nhằm góp phần “nâng cao sức mạnh chiến đấu của lực lượng vũ trang nhân dân trong bảo vệ vững chắc Tổ quốc trước mọi tình huống, nhất là chiến tranh công nghệ cao” theo định hướng tại Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Từ thực tiễn đơn vị, Đại tá Phạm Thành Trung, Phó Viện trưởng Viện Thiết kế tàu quân sự cho rằng để làm chủ quá trình nghiên cứu, thiết kế chế tạo trang bị, vũ khí quân sự hiện đại thì đột phá khoa học, công nghệ là yếu tố then chốt.
Đồng chí Phạm Thành Trung tin tưởng cùng với Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, việc triển khai mạnh mẽ Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, sự chỉ đạo sâu sát của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng chắc chắn tạo nên những chuyển biến tích cực.
Các cơ chế, chính sách mới không chỉ mở rộng nguồn lực đầu tư, tăng cường tính kết nối giữa các viện nghiên cứu, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo mà còn cho phép thí điểm, ứng dụng các mô hình công nghệ mới, khuyến khích đổi mới sáng tạo...
Đây chính là điều kiện cần thiết để các đơn vị như Viện Thiết kế tàu quân sự chủ động tiếp cận, làm chủ và từng bước phát triển các hệ thống vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại, phù hợp với xu thế chiến tranh công nghệ cao hiện nay.
Theo Đại tá Phạm Thành Trung, thách thức lớn nhất hiện nay là thiếu hụt đội ngũ cán bộ, kỹ sư có trình độ chuyên môn sâu, trong khi khối lượng công việc ngày càng lớn, nhiều nhiệm vụ đặc biệt khó và đột xuất.
Tình hình xung đột trên thế giới tăng cao ảnh hưởng đến việc tiếp cận và chuyển giao công nghệ, do đó, việc rà soát, hoàn thiện các quy định, chính sách nhằm tháo gỡ rào cản, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ là cấp thiết trong bối cảnh hiện nay.
Cần có chiến lược đầu tư bài bản, có trọng tâm, trọng điểm, tránh đầu tư dàn trải khi chưa đủ nguồn lực về nhân lực, hạ tầng. Chú trọng chăm lo đời sống, chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ cán bộ nghiên cứu, nhất là những người có năng lực vượt trội để giữ chân và phát triển nhân tài.
