Đây là lần đầu tiên Việt Nam đăng cai kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế (IOAA), tiếp nối các kỳ thi Olympic Toán học quốc tế năm 2007, Olympic Vật lý quốc tế năm 2008 và Olympic Hóa học quốc tế năm 2014 từng tổ chức.
Tại lễ khai mạc, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho hay, trong một thế giới nhiều biến động, khoa học chính là ngôn ngữ chung có sức mạnh đưa con người đến gần nhau hơn bằng tri thức, sự thật và tinh thần hợp tác.
Do đó, kỳ thi mang ý nghĩa vượt ngoài một cuộc tranh tài. “Đây không chỉ là một kỳ thi dành cho những học sinh xuất sắc, mà còn là một diễn đàn khoa học trẻ, nơi các học sinh được chia sẻ tri thức, khơi mở tài năng và hình thành những trải nghiệm mới”, Phó Thủ tướng nói.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho hay, mọi chương trình vũ trụ, mọi sáng kiến hợp tác đều bắt đầu từ con người - từ những bạn trẻ biết say mê đặt câu hỏi trước bầu trời. “Đầu tư cho các em hôm nay chính là đầu tư cho tương lai của nhân loại”, ông nhấn mạnh.
Phó Thủ tướng khẳng định, Đảng và Nhà nước xác định giáo dục và đào tạo, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là quốc sách hàng đầu, lựa chọn chiến lược cho tương lai đất nước. Theo đó, nhiệm vụ phát hiện, bồi dưỡng và tạo môi trường phát triển cho tài năng trẻ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Phó Thủ tướng mong các thí sinh vững bước vào kỳ thi với sự tự tin, trung thực và bản lĩnh, nỗ lực hết mình để đạt kết quả tốt nhất.
“Ngoài kết quả là những điểm số và những tấm huy chương, tôi cũng mong các em đón nhận trải nghiệm này một cách toàn diện nhất. Giá trị lớn nhất của kỳ thi nằm chính ở những câu hỏi được gợi mở, những ý tưởng được chia sẻ và những tình bạn được hình thành.
Các em đang sống trong một thời đại khoa học và công nghệ phát triển rất nhanh; nhiều giới hạn của hôm nay sẽ được chính thế hệ các em vượt qua. Vũ trụ vẫn còn những câu hỏi chưa có lời giải và cuộc sống vẫn cần những cách nghĩ mới, những con người dám tìm tòi, sáng tạo”, ông nói.
Kỳ thi IOAA do UBND TP Hà Nội chỉ đạo, phối hợp với Bộ GD-ĐT, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Hội đồng IOAA quốc tế và các đơn vị liên quan. Sở GD-ĐT Hà Nội là cơ quan chủ trì; ĐH Phenikaa là địa điểm chính tổ chức các hoạt động chuyên môn và điều hành kỳ thi.
Kỳ thi năm 2026 tại Hà Nội quy tụ 66 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự, gồm 67 đội (65 đội quốc tế và 2 đội Việt Nam), với 320 thí sinh tranh tài - quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Việt Nam có 2 đội dự thi với thành viên chủ yếu là học sinh đến từ các trường THPT chuyên.
Theo kế hoạch, các phần thi được tổ chức từ ngày 27/9 đến ngày 3/10. Lễ bế mạc và trao giải diễn ra vào 15h ngày 4/10.
