Công nghệ que thử nhanh mở hướng mới cho giám sát ung thư và an ninh y tế

Sự phát triển của các bộ kit xét nghiệm nhanh dựa trên công nghệ sắc ký miễn dịch đang mở ra hướng tiếp cận mới trong theo dõi tái phát ung thư và phát hiện sớm bệnh truyền nhiễm. Nghiên cứu do các nhà khoa học Việt Nam thực hiện mang giá trị khoa học và góp phần nâng cao năng lực y tế cộng đồng, củng cố an ninh y tế quốc gia.

Công nghệ que thử nhanh mở hướng mới cho giám sát ung thư và an ninh y tế

Trên chặng đường hình thành và phát triển của ngành khoa học và công nghệ, nhiều công trình nghiên cứu ứng dụng đã từng bước đi vào đời sống, giải quyết những vấn đề thiết thực của xã hội. Trong dòng chảy đó, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam-Hàn Quốc (VKIST) được ghi nhận là một trong những đơn vị nghiên cứu có thế mạnh về công nghệ ứng dụng, đặc biệt trong lĩnh vực y sinh.

Một dấu ấn nổi bật là nghiên cứu chế tạo que thử nhanh LFIA phục vụ phân tích định lượng các dấu ấn sinh học ung thư như CA 15-3 và CEA, đồng thời hướng tới phát hiện sớm các tác nhân gây nguy hiểm. Trên cơ sở kết quả của đề tài khoa học cấp Bộ, nhóm nghiên cứu đã phát triển các nguyên mẫu que thử LFIA có khả năng hỗ trợ theo dõi tái phát ung thư một cách nhanh chóng, thuận tiện và chi phí thấp.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trương Thị Ngọc Liên - nhà khoa học chủ trì hướng nghiên cứu tại VKIST, động lực hình thành công trình xuất phát từ những hạn chế bộc lộ rõ trong giai đoạn dịch Covid-19, khi việc tiếp cận và theo dõi điều trị gặp nhiều khó khăn, đặc biệt với bệnh nhân ung thư. Từ thực tiễn đó, nhóm đặt mục tiêu làm chủ công nghệ lõi để phát triển các giải pháp xét nghiệm đơn giản, có thể triển khai ngoài bệnh viện, thậm chí tại gia đình.

Về mặt kỹ thuật, que thử LFIA do nhóm phát triển sở hữu nhiều cải tiến so với các sản phẩm thông thường. Hạt nano vàng hình cầu được liên kết cộng hóa trị với kháng thể đặc hiệu, giúp tăng độ ổn định, giảm lượng kháng thể sử dụng và cho phép kiểm soát chính xác ngưỡng phát hiện. Nhờ vậy, que thử chỉ hiển thị tín hiệu tại mức bất thường có ý nghĩa lâm sàng, hạn chế tối đa hiện tượng dương tính giả hoặc âm tính giả, đồng thời bảo đảm tính đồng nhất giữa các lô sản xuất.

Một điểm đáng chú ý khác là vùng nhận mẫu được tích hợp màng tách máu, cho phép sử dụng trực tiếp máu toàn phần từ đầu ngón tay mà không cần qua bước ly tâm. Người dùng chỉ cần vài giọt máu mao mạch và chờ trong vài phút để có kết quả với độ tin cậy cao.

So với các phương pháp xét nghiệm truyền thống đòi hỏi thiết bị đắt tiền và nhân lực chuyên môn, giải pháp này cho thấy ưu thế rõ rệt về tính tiện dụng và khả năng tiếp cận.

Không dừng lại ở giá trị y học, nghiên cứu còn mang ý nghĩa chiến lược trong tăng cường năng lực ứng phó dịch bệnh và bảo đảm an ninh y tế quốc gia. Từ nền tảng LFIA, các nhà khoa học kỳ vọng có thể mở rộng sang nhiều bộ kit chẩn đoán nhanh khác, tiến tới hình thành năng lực sản xuất trong nước đạt chuẩn quốc tế, phục vụ nhu cầu trong nước và hướng tới thị trường toàn cầu.

Thông báo học bổng Cao Minh Thì năm 2026

Thông báo học bổng Cao Minh Thì năm 2026

Ban Điều hành học bổng Cao Minh Thì thông tin đến sinh viên và học viên cao học tại các Trường Đại học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và nghiên cứu sinh đang học tập, làm việc phòng thí nghiệm Nano (Cao Minh Thi Lab) như sau:

Phát triển mạng lưới các cơ sở xạ trị, y học hạt nhân

Phát triển mạng lưới các cơ sở xạ trị, y học hạt nhân

Đó là một trong những nội dung của Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050 (Chiến lược) vừa được Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng phê duyệt tại Quyết định số 438/QĐ-TTg ngày 16/3/2026.

Tiến sĩ Nguyễn Nhật Linh hướng dẫn sinh viên kiểm tra mẫu sản phẩm hạt nano vàng thu được từ quá trình tổng hợp plasma. Ảnh: MINH ĐỨC

Làm chủ công nghệ plasma lạnh cho vật liệu nano

Đề tài “Nghiên cứu chế tạo nguồn phát plasma lạnh ứng dụng trong tổng hợp vật liệu nano kim loại có hiệu ứng cộng hưởng plasmon bề mặt (Au, Ag)” do các nhà khoa học Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam thực hiện đã mở ra hướng tiếp cận xanh, an toàn trong tổng hợp nano kim loại quý, góp phần nâng cao năng lực làm chủ công nghệ plasma và vật liệu tiên tiến trong nước.